donderdag 6 juni 2013

Heksenjacht in een modern jasje


Het allereerste boek dat ik ooit redigeerde, was 'De heksen van het Blaasveld' van Patricia De Landtsheer, nu alweer ruim 10 jaar geleden. Een 'heksenboek', compleet met proces en brandstapel. Veel heksenboeken, en dan vooral die voor de jeugd, zijn opgebouwd rond ruwweg het volgende basisgegeven:

16e eeuw, kruidenvrouw. Leeft een beetje buiten de dorpsgemeenschap, maar velen hebben baat bij haar medicijnen, zalfjes en adviezen.
Een ramp treft het dorp. Er moet een zondebok komen. Die rare vrouw uit het bos. Het dorp wil van haar af. Een beschuldiging is gauw gemaakt. Er wordt een waslijst aan 'bewijzen' verzonnen, feiten worden verdraaid, uitspraken en acties uit hun context gerukt. Dorpsgenoten zwijgen uit angst ook beschuldigd te worden. De vrouw wordt veroordeeld tot de brandstapel.

En dan nu dit:
21e eeuw, lerares. Loopt niet altijd in het gareel van de school, maar heeft hart voor haar vak en haar leerlingen en probeert haar lessen afwisselend en boeiend te maken.
Een reorganisatie treft de school. Er moeten koppen rollen. Die lerares. Moeilijk: ze heeft een vast contract en er zijn geen negatieve beoordelingen, geen klachten, geen feitelijke redenen voor ontslag. Maar de interimmanager wil van haar af. Dus wordt er een waslijst aan klachten verzonnen, feiten worden verdraaid, uitspraken en acties uit hun context gerukt. Collega's zwijgen uit angst voor hun eigen hachje. De vrouw zal haar baan kwijtraken.

Dit laatste stukje is niet een moderne variant van het aloude middeleeuwse heksenverhaal. Dit is werkelijkheid. Het overkomt een vrouw uit mijn familiekring. En hoewel het resultaat minder dramatisch is - ze zal eindigen in de WW in plaats van op de brandstapel - is de procedure even smerig.

Misschien moet ik er een boek over schrijven. Of zal ik dat overlaten aan mijn toekomstige collega's van over 500 jaar? Dan kunnen hun lezers griezelen bij de meedogenloze reorganisaties van de 21e eeuw, zoals wij griezelen bij de meedogenloze heksenprocessen van de 16e eeuw...

Geen opmerkingen: